papoutsia

Ανακαλύπτοντας την εγκυμοσύνη

εγκυμοσύνηΣτην πρώτη εγκυμοσύνη, όπως και σε οποιαδήποτε μεγάλη αλλαγή, έχεις την αίσθηση ότι ξεκινάς ένα ταξίδι στα τυφλά. Ακόμα κι αν έχεις φροντίσει να ενημερωθείς. Με εισιτήριο το πρώτο θετικό τεστ στο χέρι, ξεκινάς το ταξίδι για το οποίο τελικά ανακαλύπτεις ότι δεν μπορείς να είσαι αρκετά προετοιμασμένη. Μετά από 9 μήνες έχεις μάθει ένα σωρό πράγματα που ουδέποτε είχες φανταστεί ότι ήταν σημαντικά, έχεις συνειδητοποιήσει ότι κανένας γιατρός δεν μπορεί να σε προστατέψει απ’ όλα και να σε οπλίσει με όλα αυτά που πρέπει να έχεις, για να εξασφαλίσεις την καλύτερη δυνατή έκβαση της εγκυμοσύνης, και το κυριότερο, ξέρεις πλέον ότι έχεις προσωπική ευθύνη να προστατέψεις το παιδί σου, χωρίς να μπορείς πάντα να στηρίζεσαι σε άλλους (γιατρούς, πωλητές, καλοθελητές). Η εγκυμοσύνη σου τελικά είναι υπόθεση (και ευθύνη) πολύ προσωπική, στην οποία βρίσκεσαι ουκ ολίγες φορές αντιμέτωπη με το ερώτημα «Είναι όντως έτσι»;

 Ιατρικά

Πρώτα απ’ όλα, ο γιατρός δεν προλαβαίνει να σου πει όλα όσα θα  έπρεπε και θα ήθελες να γνωρίζεις. Όμως, είμαστε εξαιρετικά τυχερές που πλέον έχουμε πρόσβαση σε άπειρες πηγές πληροφόρησης (ή παραπληροφόρησης), οι οποίες φαίνονται πιο χρήσιμες όταν λαμβάνονται ως τροφή για σκέψη και περαιτέρω ψάξιμο, παρά ως αυθεντίες ή Βίβλος.

Ο γιατρός πχ. πιθανόν να μη σου πει ότι το φολικό οξύ προστατεύει περισσότερο από συγγενείς ανωμαλίες όταν το ξεκινάμε κάποιους μήνες πριν την εγκυμοσύνη. Μάλλον δεν θα προλάβει να σου πει ότι για την έγκαιρη αντιμετώπιση τυχόν έκτοπης κύησης, ο πρώτος υπέρηχος πρέπει να γίνει την 6η εβδομάδα (ή όταν η χοριακή φτάσει τις 2.000 μονάδες και είναι δυνατός ο εντοπισμός εμβρυικών στοιχείων). Φυσικά, ο γιατρός δεν θα σου πει ότι η Αυχενική (11η -13η εβδομάδα) και ο υπέρηχος Β’ επιπέδου (20η -24η εβδομάδα), για να δώσουν αξιόπιστα αποτελέσματα, πρέπει να γίνονται σε εξειδικευμένο υπερηχογραφιστή και όχι στον απλό μαιευτήρα. Στην πορεία μαθαίνεις επίσης ότι, στην Ελλάδα τουλάχιστον, πιθανόν ο γιατρός που σε παρακολουθεί να μη σου παίρνει την πίεση σε κάθε επίσκεψη (για αποκλεισμό ή έγκαιρη αντιμετώπιση βαριών επιπλοκών). Ευτυχώς για μας, υπάρχουν και τα φαρμακεία.

Αυτά που πιθανόν θα σου πει ο γιατρός είναι γενικές συμβουλές του τύπου να κάνεις υγιεινή διατροφή και να αποφεύγεις το αλκοόλ και το κάπνισμα. Ψάχνοντας μόνη σου όμως, ανακαλύπτεις σημαντικές πληροφορίες που μπορούν να προστατέψουν το έμβρυο: πχ. ότι η καφεΐνη είναι επικίνδυνη κατά την κύηση και μελέτες έχουν δείξει ότι αυξάνει την πιθανότητα αποβολής, ότι το παθητικό κάπνισμα της μητέρας προκαλεί γήρανση πλακούντα, κακή αιμάτωση του εμβρύου και αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών κατά την κύηση. Επίσης, ότι μολύνσεις από έρπη, τοξόπλασμα, ερυθρά, κυτταρομεγαλοϊό και λιστέρια μπορεί να προκαλέσουν εμβρυικό θάνατο ή βαρύτατες και μη αναστρέψιμες ανωμαλίες ή ότι το μπάνιο με πολύ ζεστό νερό, οι σάουνες, κτλ, (όπως και γενικότερα οτιδήποτε ανεβάζει τη θερμοκρασία του σώματος) μπορούν επίσης να προκαλέσουν βλάβες στο έμβρυο, και ότι πρέπει να καταναλώνεις παστεριωμένο γάλα, τυρί (πχ .φέτα) και χυμούς, για την αποφυγή μόλυνσης από λιστέρια.

Στην πορεία της κύησης ανακαλύπτεις, επίσης, ότι οι γιατροί δεν έχουν πάντα το δικό σου καλό ως προτεραιότητα και ότι οφείλεις να γίνεις εσύ ο προστάτης σου και του παιδιού σου. Ο γιατρός πχ, μπορεί να σου γράψει φάρμακο/συμπλήρωμα συγκεκριμένης εταιρίας, στο οποίο αναγράφεται ξεκάθαρα ότι «στην κύηση πρέπει να χορηγείται μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο» (=όχι και τόσο αθώο). Αυτό δεν θα ήταν τόσο άσχημο αν δεν υπήρχαν παρόμοια σκευάσματα που κάνουν την ίδια δουλειά αλλά είναι ασφαλή στην εγκυμοσύνη. Πώς το λες όμως στο γιατρό αυτό; Υπάρχει περίπτωση να παραδεχτεί το λόγο για τον οποίο δίνει το φάρμακο της χ εταιρίας και όχι της ψ;

Από τα πιο εξωφρενικά-και επικίνδυνα- που άκουσα (από «γιατρό» του ΙΚΑ στις Τζιτζιφιές), είναι ότι η καμπύλη σακχάρου(24η-28η εβδομάδα) δεν είναι απαραίτητη αν δεν είναι παθολογικό το σάκχαρο νηστείας. Δεν ξέρω αν είναι πολιτική του συγκεκριμένου ασφαλιστικού ταμείου για να γλυτώνει λεφτά, αν ο «γιατρός» έχει παντελή άγνοια βασικών διεθνών πρακτικών ή αν απλά δεν δίνει δεκάρα τσακιστή αν πάρει στο λαιμό του κάποιες γυναίκες και τα μωρά τους. Αλλά διέκρινα το γνωστό ύφος του «έλα τώρα, μ’ αυτό θα ασχοληθούμε;», το οποίο τόνιζε το πόσο γερασμένα και αδιάφορα μυαλά μπορεί να κουβαλάει ένας γνήσιος εκπρόσωπος του ωχαδερφισμού. Ζήτω η Ελλάς του «το προλαμβάνειν καλύτερο του θεραπεύειν».

Ο γιατρός μπορεί να είναι ανεύθυνος και αδιάφορος, η μέλλουσα μαμά δεν μπορεί. Μπορεί όμως να κάνει την καμπύλη σακχάρου σε δημόσιο νοσοκομείο με 9 ευρώ.

Αγορές

Ένα άλλο θέμα που χαρακτηρίζεται από σκόπιμη παραπληροφόρηση είναι εκείνο που αφορά τα δισεκατομμύρια πράγματα που πρέπει οπωσδήποτε να αγοράσεις για το μωρό που έρχεται. Τα μισά προϊόντα που προωθεί η βιομηχανία βρεφικών ειδών είναι είτε άχρηστα, είτε επικίνδυνα. Στράτα, σφηνάκι, μαξιλάρι, κουβέρτες για την κούνια, καθώς και η λεγόμενη «προίκα» (πάντα-κουνουπιέρα-πάπλωμα, τα οποία αυξάνουν τον κίνδυνο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου), μετά από μελέτες που αποδεικνύουν την επικινδυνότητά τους, έχουν απαγορευτεί, αλλά στην Ελλάδα εξακολουθούν να θεωρούνται απαραίτητες αγορές. Πιπίλες, μπιμπερό, αποστειρωτές, βούρτσες και τσιμπίδες για μπιμπερό, θήλαστρα και, φυσικά, ξένο γάλα, ρίχνονται στη μάχη κατά του μητρικού θηλασμού, ο οποίος είναι δωρεάν- πράγμα καλό για το μωρό και τη μαμά (και τον μπαμπά), κακό όμως για τη βιομηχανία.

Ψυχολογία

Έχοντας ακούσει κι εγώ ιστορίες εγκυμοσύνης απείρου κάλλους-και φυσικά έχοντας δει εξωφρενικές εκδοχές στην μικρή (και τη μεγάλη) οθόνη-είχα πάντα την απορία αν ισχύουν όλα αυτά και σε τι βαθμό. Στην πράξη είδα ότι δεν είναι απαραίτητο να θες να πετάξεις παντόφλα στον άντρα σου, ούτε να τον στείλεις 4 η ώρα τα ξημερώματα για φράουλες ή πεπόνι. Ούτε μεταμορφώνεσαι ξαφνικά σε έρμαιο των ορμονών και είσαι πάντα στο απόλυτο έλεός τους (άλλο αν κάποια γυναίκα το χρησιμοποιεί σαν πρόφαση). Η καθημερινότητα ενός ζευγαριού που περιμένει παιδί μπορεί κάλλιστα να είναι αρκετά πιο απλή και όμορφη.

Άλλο ένα στερεότυπο που διαψεύστηκε αφορά το πώς αισθάνεται η μέλλουσα μαμά στο τέλος της εγκυμοσύνης. Η εντύπωση που επικρατεί είναι ότι αισθάνεται κάτι μεταξύ αγελάδας και φάλαινας. Περιέργως, λοιπόν, εγώ ανακάλυψα ότι μπορεί αντ’ αυτού να νιώθεις θαυμάσια, όμορφη, η στρογγυλή κοιλίτσα να σου μοιάζει με στέμμα καλλιστείων και να θέλεις να τραγουδάς και να χορεύεις… Κάθε γυναίκα (πλην των περιπτώσεων που υπάρχουν επιπλοκές)  μπορεί να επιλέξει η ίδια πώς θα είναι το ταξίδι της εγκυμοσύνης της, χωρίς να προδικάσει ότι θα είναι 9 μήνες ταλαιπωρίας.

Παρά τις όποιες ενοχλήσεις, δυσκολίες, ή ακόμα και επιπλοκές, αυτοί οι ζωηφόροι 9 μήνες γεμίζουν τα κύτταρά σου με την συγκλονιστική αίσθηση ότι φέρνεις εις πέρας την πιο σημαντική και ιερή αποστολή. Όσες είναι αρκετά τυχερές να μοιράζονται αυτήν την εκπληκτική εμπειρία με έναν σύντροφο που τις στηρίζει, μπορεί να νιώθουν διπλά ευλογημένες. Καταρρίπτοντας τους μύθους της εγκυμοσύνης, από το «όλες οι έγκυες τρελαίνονται από τις ορμόνες» μέχρι το «άντε να τελειώνουμε, βαρέθηκα να είμαι έγκυος»,  τώρα που έχουμε μπει στην τελική ευθεία (και τα πατουσάκια του μωρού διαγράφονται τόσο όμορφα) δεν σκέφτομαι πια ούτε τις ατελείωτες μέρες που περνούσα ακίνητη σε ένα σκοτεινό δωμάτιο με πάγο στο κεφάλι και τον αυχένα (για τις ημικρανίες) και με ένα κομμάτι λεμόνι (για τη ναυτία), ούτε την ακινησία που χρειάστηκε να υποστώ για κάποιο διάστημα.

Μετά από σχεδόν 9 μήνες ταξιδιού, η μόνη σκέψη που εξακολουθεί να μην έχει ξεθωριάσει είναι ότι θα μου λείψει η κοιλίτσα μου…